Ierland

Velen schrijven de uitvinding van het levenswater aan Ierland toe (vooral de Ieren zelf, natuurlijk). Zij zouden de drank en het productieproces tijdens de middeleeuwen in Schotland hebben geïntroduceerd. Deze stelling wordt gestaafd door het feit dat de oudste distilleerderij in Ierland staat. Maar het bewijs van het oprichten van ’s werelds eerste distilleerderij betekent daarom niet dat daar ook de whiskey werd uitgevonden. Vraag het maar eens aan een Schot (maar zet voor alle zekerheid een helm op)!

Het woord whiskey is afkomstig van het Gaelic uisce beatha, wat ‘levenswater’ betekent. De eerste officiële licentie om whiskey te produceren werd in 1608 door King James I toebedeeld aan een Ierse distilleerderij, Bushmills.

Het stoken van whiskey en andere Ierse spirits gaat terug tot de invallen van de Noormannen. In de 17e eeuw waren er meer dan 1000 distilleerderijen in Ierland, het merendeel volkomen illegaal. De overheid nam actie en verhoogde de belasting op alcohol enerzijds, terwijl ze illegale stookhuizen actief ging sluiten. Tegen 1820 waren er nog maar 200 actief, waarvan 20 met licentie. Vele eigenaars van de opgedoekte distilleerderijen staken over naar Amerika en begonnen daar opnieuw. 

Maar de Ierse productie werd bijna de nek omgedraaid nadat de Amerikaanse markt in het begin van de 20e eeuw de Schotse Single Malt en blended whisky ontdekte. Kort daarop volgde de Drooglegging in de States van 1920 tot 1933. Dat was het nekschot voor de Ierse whiskeyindustrie. Tegen 1960 waren er nog slechts 6 distilleerderijen actief en export was zo goed als onbestaande.

In 1966 besloten drie van de 6 stokers in het zuiden van het land de krachten te bundelen om het Ierse vocht van de ondergang te redden. Dat werd Midleton (die ook vodka en gin produceert). Twee andere distilleerderijen sluiten de deuren. Er blijven er dan, tot 2012, nog drie over. In 2012 zag een nieuwe distilleerderij het levenslicht in Dingle, op de westkust van Ierland.

Momenteel is Ierland 's werelds vierde grootste producent van whiskey. Vorige eeuw waren er tientallen distilleerderijen over het land verspreid, maar begin deze eeuw bleven er maar een paar meer over: Bushmills in Noord-Ierland, Cooley even ten noorden van Dublin (pas in 1987 opgericht) en Midleton in het zuiden.

Maar de whiskey boom van de laatste jaren heeft er voor gezorgd dat er flink wat nieuwe distilleerderijen bijgekomen zijn. Hieronder een overzicht.

 

  • Bushmills

  • Midleton

  • Tullamore Dew: heropgebouwd in 2013, zij het weliswaar aan de rand van de stad

  • Cooley: opgericht in 1987, nu onderdeel van Suntory-Beam

  • Teeling: opgericht door de zonen van Jack Teeling, geestelijke vader van Cooley

  • Walsh Whiskey Distillery: opgericht in 2016

  • Great Northern Distillery: opgericht in 2015

  • Kilbeggan Distillery

  • West Cork Distillers

  • Connacht Whiskey Company

  • Dingle: opgericht in 2012

  • The Shed Distillery: opgericht in 2015

  • Boann Distillery: opgericht in 2016

  • Glendalough Distillery: opgericht in 2012

 

Dankzij hun inspanningen heeft Ierse whiskey zijn plaats in de wereld terug veroverd.

De Ierse distilleries produceren een hele resem whisky’s volgens de traditionele recepten van de oude, ondertussen gesloten distilleerderijen.