Water of ijs toevoegen?

Die vraag wordt veelvuldig gesteld en is het voorwerp van menig controverse en soms zelfs hevige debatten. Het toevoegen van water of ijs kan de whisky zowel positief als negatief beïnvloeden. De meeste whisky’s met een alcoholgehalte tussen 40% en 45% hebben meestal al wat water toegevoegd gekregen door een proces dat men cutting noemt. Dit gebeurt voor het bottelen om de smaak af te stemmen op een grotere groep consumenten. Meestal gebeurt deze cutting met natuurlijk water dat te vinden is in de buurt van de distilleerderij.

Niets toevoegen – Straight
Veel whiskykenners, ook wel connoisseurs, menen dat je geen water (en zeker geen ijs) mag toevoegen aan een whisky omdat je hem moet proeven zoals hij door de distilleerderij oorsponkelijk gemaakt werd, in al zijn natuurlijke schoonheid en complexiteit.

Water toevoegen
Door het toevoegen van – een kleine hoeveelheid! – water kan je in een whisky plots een heel stel nieuwe karakteristieken laten losbarsten die je bij een straight whisky niet zou geproefd hebben. Dit is zeker het geval bij cask strenght whisky’s of whisky’s met een alcoholgehalte boven de 60%. Anders zou het hoge alcoholgehalte de subtielere smaken helemaal kunnen wegbranden. Door een scheutje water kan je de alcohol wat blussen waardoor de smaken toch tot hun recht komen. Hoeveel water je precies moet toevoegen hangt natuurlijk af van je persoonlijke smaak.

Ijs toevoegen
Het toevoegen van ijs ligt toch wel enigszins anders. In plaats van de smaken beter tot uiting te laten komen, zal ijs de smaken eerder maskeren of verhinderen om los te barsten, net zoals bij een goede witte wijn die te koel geserveerd wordt. Het zal uiteraard meer verfrissend zijn, maar de smaak zal eerder mat worden. De smaak zal pas heropflakkeren nadat je ijs gesmolten is en de whisky weer kan opwarmen, maar de dram is wellicht al te fel verdund om nog tot zijn recht te komen. Daarom raad ik aan geen ijs toe te voegen wanneer je een whisky wil proeven of ontdekken. Niets weerhoud je er van ijs toe te voegen wanneer je gewoon een lekkere borrel wil drinken op een zonnig terras.

Whisky stones
Een alternatief voor het toevoegen van ijsblokjes – wanneer je wilt vermijden dat je dram te fel wordt verdund – bestaat op de markt. Je kan je tegenwoordig in heel wat whisky shops namelijk whisky stones aanschaffen. Dat is letterlijk te nemen, want het zijn effectief stenen, weliswaar in de vorm van ijsblokjes. Ze kunnen dus afgespoeld en hergebruikt worden. 

Toch enkel te gebruiken op een warme zomerdag, in onze opinie, wanneer je van een frisse borrel wil genieten. Want ook deze stones koelen je dram zodanig af dat heel wat smaak verloren gaat. De whisky zal pas echt tot zijn recht komen wanneer hij langzaam terug begint op te warmen.

Whisky mixen?
Je kan whisky inderdaad mixen met verschillende dranken. Whisky-cola is een populaire mix, alsook Irish Coffee. En in alle eerlijkheid is daar niets mis mee, wat de connoisseurs er ook van vinden. Heel wat (goedkopere) Amerikaanse bourbon of Schotse blended whisky’s zijn dikwijls speciaal hiervoor ontwikkeld. Een aantal whisky’s is zelfs – naar mijn persoonlijke mening – alleen geschikt om te mixen dan om straight te drinken (of om cocktailsaus van te maken). Dat gezegd zijnde lijkt het mij anderzijds weinig interessant om een kwalitatief hoogstaande (en eerder dure) Single Malt te gaan mixen met frisdrank. Uiteindelijk kan ik enkel maar mijn mantra herhalen: de keuze is aan de drinker!

bijdrage van Mark Dermul